Uluslararası İlahiyat ve Sosyal Bilimler Sempozyumu Bildiriler Kitabı

Tablo ve kaynaklarıyla bu çalışma, Memlûkler döneminin parlak ilmî atmosferinde yetişen Şeyhü’l-İslâm Bedreddin İbn Cemâ‘a’nın “Ğurerü’t-Tibyân li-Mübhemâti’l-Kurʾân” adlı eserini merkeze alır; ayrıca müellifin yaşadığı dönemin siyasî-içtimaî şartlarını, hayatını ve eserlerini de ele alır. Kahire ve Dımaşk’ın dönemin güvenli ve üretken ilim merkezleri oluşu özellikle vurgulanır. Eserin hedefleri; İbn Cemâ‘a’nın hayatını, dönemini, teliflerini ve Mübhemâtü’l-Kur’ân ilmine katkılarını ortaya koymaktır. Kitap bir giriş ve üç ana bölümden oluşur: girişte yöntem ve dönem çerçevesi; birinci bölümde biyografi ve eserler; devamında Mübhemâtü’l-Kur’ân’ın kavramsal zemini ile “Ğurerü’t-Tibyân”ın sûre sûre çözümlemeleri yer alır. Çalışma, Kur’ân’daki “mübhem” (isim ve unsurları kapalı/üstü kapalı bırakılan) ifadelerin nasıl yorumlandığını gösterirken ana kaynakların Kur’ân, sahâbe-tâbiîn nakilleri ve sınırlı ölçüde İsrâilî rivayetler olduğunu belirtir. İbn Cemâ‘a’nın “Ğurerü’t-Tibyân”ı, Ebü’l-Kâsım es-Süheylî’nin “et-Taʿrîf ve’l-İʿlâm”ı ile İbn Asker el-Gassânî’nin “el-İkmâl ve’l-İtmâm”ını birleştirerek kaleme aldığı; bu çizginin daha sonra Süyûtî’nin “Müfhemâtü’l-Akrân fî Mübhemâti’l-Kurʾân”ına da zemin hazırladığı aktarılır. Müfessirin önce “et-Tibyân fî Mübhemâti’l-Kurʾân”ı yazıp bunu ihtisar ederek iki kısımlı “Ğurerü’t-Tibyân”ı oluşturduğu; eserin kısa bir önsöz ve mübhem kavramların açıklandığı ana bölümden meydana geldiği belirtilir. Ayrıca, hangi âyetlerin “mübhem” sayılacağı konusunda müfessirler arasında farklılık olabileceği vurgulanır.

“Irak Havzasında Teşekkül Eden Basra ve Kûfe Tefsir Ekolleri (Hicrî I. Asır)”, erken dönem İslam ilim geleneğinin şekillenmesinde kritik rol oynayan iki büyük merkez olan Basra ve Kûfe’nin tefsir anlayışlarını derinlemesine inceleyen özgün bir çalışmadır. Dr. Hasan Akcan’ın titizlikle hazırladığı bu eser, hicrî birinci asırdaki ilmî atmosferi, bölgesel farklılıkları ve bu ekollerin Kur’an’ı yorumlama yöntemlerini kaynaklara dayalı bir bakışla ele alır. Okur, tefsir ilminin temellerine inerek Basra’nın dil merkezli yaklaşımı ile Kûfe’nin rivayet odaklı çizgisi arasındaki zengin farklılıkları berrak bir dille keşfeder.

Eser aynı zamanda Prof. Dr. Mahmut Öztürk’ün editörlüğünde akademik bir sağlamlık kazanarak, hem araştırmacılar hem de ilahiyat alanına ilgi duyan okuyucular için değerli bir başvuru kaynağı hâline gelmiştir. Tarihsel bağlamı, metodolojik ayrıntıları ve ekoller arası ilişkiyi anlaşılır bir üslupla sunan kitap, tefsir geleneğinin ilk adımlarını anlamak isteyen herkese kapsamlı ve güvenilir bir perspektif sunuyor.

📕 Klasik Dönem Metafizik İlmine Giriş
Yasin Bostan tarafından kaleme alınan bu eser, İslam düşünce geleneğinde metafiziğin temel kavramlarını ve tartışmalarını ele alıyor. Klasik döneme ait metinler ışığında metafizik ilminin gelişimini anlamak isteyen okuyucular için kapsamlı bir başlangıç sunuyor.

Mantık, varlık ve bilgi anlayışı gibi temel meseleler, sade bir üslupla işlenerek hem öğrenciler hem de felsefe meraklıları için anlaşılır hale getiriliyor. Bu e-kitap, metafizik düşüncenin kökenlerine inmek isteyen herkes için değerli bir kaynak niteliğindedir.

Bu eser, modern Suriye hikâyeciliğinin en özgün isimlerinden biri olan Zekeriya Tâmir’in sembolik anlatımını derinlemesine inceleyen akademik bir çalışmadır. Yazar, Tâmir’in “En-Numûr Fi’l-Yevmi’l-‘Âşir” adlı hikâyesini merkez alarak; Suriye toplumunun yaşadığı siyasal baskı, özgürlük mücadelesi, bireyin otorite karşısındaki konumu ve toplumsal çalkantıların edebiyata nasıl yansıdığını ayrıntılı bir çözümlemeyle ortaya koyar. Tâmir’in kısa ve çarpıcı cümlelerle kurduğu, zaman ve mekânı çoğu zaman belirsiz bırakarak evrensel sembollerle desteklediği anlatı dünyasının katmanları; hikâye çözümlemelerinde karakterler, olay örgüsü ve estetik tekniklerle birlikte ele alınır. Bu yönüyle eser, Arap edebiyatındaki sembolik söylemin hem tarihsel hem de düşünsel temellerini okura açıklayan değerli bir kaynaktır.

Kitap, sembolizmin Tâmir’in eserlerinde yalnızca estetik bir tercih değil, aynı zamanda siyasal ve toplumsal baskılara karşı bir direniş dili olarak nasıl işlediğini de etkileyici örneklerle gösterir. Hikâyelerde yer alan karakterlerin temsili gücü yüksek figürler oluşu, kapalı mekânlar, belirsiz zamanlar ve güçlü ironi; yazarın mesajlarını sansüre takılmadan aktardığı bir edebî strateji olarak değerlendirilir. Bu çalışma; modern Arap hikâyeciliği, sembolik anlatım teknikleri ve Suriye’nin toplumsal yapısını anlamak isteyen araştırmacılar, öğrenciler ve edebiyat meraklıları için titizlikle hazırlanmış kapsamlı bir incelemedir.