Türk Mezar Taşları Sempozyumu

📘 Ahilik ve Ahlak
Ramazan Adıbelli’nin kaleme aldığı bu eser, Anadolu’nun köklü esnaf teşkilatı olan Ahilik geleneğini ahlak boyutuyla ele alıyor. Ahilik kurumunun toplumsal düzen, dayanışma ve mesleki etik anlayışı üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde inceleniyor.

Geçmişten günümüze uzanan bu değerli miras, günümüz insanına yol gösterici olacak ahlaki ilkeler sunuyor. Hem tarih meraklılarına hem de etik kavramı üzerine düşünen herkese hitap eden bu e-kitap, Kimlik Yayınları web sitesinden ücretsiz indirilebilir.

"İslamî ilimlerde merkezi bir konumu olan Arapça nahivde “kıyas”ın (asıl/makîsün aleyh, fer‘, illet ve hüküm) tanımı, tarihî serüveni ve türleri bu kitapta sistemli biçimde ele alınıyor. Eser, Sîbeveyhi ve Halîl b. Ahmed’den itibaren gramerin kurulmasında semâʿ ile birlikte kıyasın belirleyici rolünü ortaya koyarken; isti‘mâlî ve nahvî kıyasın kapsamını, illet–şebeh–tard gibi alt türleri ve yöntemin dayandığı klasik kaynakları derli toplu sunuyor. Amaç; Basra ve Kûfe dil ekollerinin neden farklı hükümlere vardığını, özellikle de “makîsun aleyh” seçimi ve illet tespitindeki yaklaşım farklarını tarihî ve metodik bağlamlarıyla görünür kılmak.

İkinci bölümde kıyasın somut gramer başlıklarına nasıl yansıdığı gösteriliyor: âmillerin belirlenmesi, cümlede takdîm–te’hîr, i‘râb; kelime türleri, mu‘rab–mebnî ayrımı, ma‘rife–nekre; bazı fiillerin gayr-i mutasarrıf oluşu ve munsarif/gayr-i munsarif meseleleri… Bulgular, her iki ekolde de kıyasın vazgeçilmez bir yöntem olduğunu; kimi yerlerde semâʿa hatta tercih edildiğini; Basralıların semâʿ konusunda daha titiz davranıp Kûfelilerin özellikle isti‘mâlî kıyası daha geniş kullandığını; buna karşılık nahvî kıyasın iki ekol için de ortak omurga oluşturduğunu ortaya koyuyor. Böylece eser, Basra–Kûfe ayrışmasının kalbinde kıyasın bulunduğunu gösteren derli toplu bir başvuru niteliği kazanıyor.

Tablo ve kaynaklarıyla bu çalışma, Memlûkler döneminin parlak ilmî atmosferinde yetişen Şeyhü’l-İslâm Bedreddin İbn Cemâ‘a’nın “Ğurerü’t-Tibyân li-Mübhemâti’l-Kurʾân” adlı eserini merkeze alır; ayrıca müellifin yaşadığı dönemin siyasî-içtimaî şartlarını, hayatını ve eserlerini de ele alır. Kahire ve Dımaşk’ın dönemin güvenli ve üretken ilim merkezleri oluşu özellikle vurgulanır. Eserin hedefleri; İbn Cemâ‘a’nın hayatını, dönemini, teliflerini ve Mübhemâtü’l-Kur’ân ilmine katkılarını ortaya koymaktır. Kitap bir giriş ve üç ana bölümden oluşur: girişte yöntem ve dönem çerçevesi; birinci bölümde biyografi ve eserler; devamında Mübhemâtü’l-Kur’ân’ın kavramsal zemini ile “Ğurerü’t-Tibyân”ın sûre sûre çözümlemeleri yer alır. Çalışma, Kur’ân’daki “mübhem” (isim ve unsurları kapalı/üstü kapalı bırakılan) ifadelerin nasıl yorumlandığını gösterirken ana kaynakların Kur’ân, sahâbe-tâbiîn nakilleri ve sınırlı ölçüde İsrâilî rivayetler olduğunu belirtir. İbn Cemâ‘a’nın “Ğurerü’t-Tibyân”ı, Ebü’l-Kâsım es-Süheylî’nin “et-Taʿrîf ve’l-İʿlâm”ı ile İbn Asker el-Gassânî’nin “el-İkmâl ve’l-İtmâm”ını birleştirerek kaleme aldığı; bu çizginin daha sonra Süyûtî’nin “Müfhemâtü’l-Akrân fî Mübhemâti’l-Kurʾân”ına da zemin hazırladığı aktarılır. Müfessirin önce “et-Tibyân fî Mübhemâti’l-Kurʾân”ı yazıp bunu ihtisar ederek iki kısımlı “Ğurerü’t-Tibyân”ı oluşturduğu; eserin kısa bir önsöz ve mübhem kavramların açıklandığı ana bölümden meydana geldiği belirtilir. Ayrıca, hangi âyetlerin “mübhem” sayılacağı konusunda müfessirler arasında farklılık olabileceği vurgulanır.

Bu kitap, Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) etkisi altındaki Kelkit Çayı Vadisi'nin Umurca ile Koyulhisar arasında kalan bölümünü ve bu bölgenin heyelan duyarlılığını konu almaktadır. Yazar; bölgenin sarp yapısı, yüksek eğim özellikleri, keskin kayaç geçişleri ve iklimsel faktörlerin bir araya gelerek sahayı heyelanlara karşı nasıl hassas hale getirdiğini incelemektedir. Çalışmada, bu coğrafi faktörlerin heyelan gelişimini nasıl tetiklediği detaylandırılmaktadır.

Eserde, sahadaki heyelan kaynaklı tehlike ve riskler jeomorfolojik bir yaklaşımla analiz edilerek, mevcut durum bilimsel verilerle ortaya konulmaktadır. Türkiye ortalamasının üzerinde bir heyelan potansiyeline sahip olan Kelkit Vadisi'nin bu kesimi için hazırlanan çalışma, gelecekte yaşanabilecek olası kayıpların azaltılmasını ve risk yönetimi için gerekli önlemlerin belirlenmesini amaçlamaktadır.