Okuma keyfini %50’ye varan indirimle katla!

"İslamî ilimlerde merkezi bir konumu olan Arapça nahivde “kıyas”ın (asıl/makîsün aleyh, fer‘, illet ve hüküm) tanımı, tarihî serüveni ve türleri bu kitapta sistemli biçimde ele alınıyor. Eser, Sîbeveyhi ve Halîl b. Ahmed’den itibaren gramerin kurulmasında semâʿ ile birlikte kıyasın belirleyici rolünü ortaya koyarken; isti‘mâlî ve nahvî kıyasın kapsamını, illet–şebeh–tard gibi alt türleri ve yöntemin dayandığı klasik kaynakları derli toplu sunuyor. Amaç; Basra ve Kûfe dil ekollerinin neden farklı hükümlere vardığını, özellikle de “makîsun aleyh” seçimi ve illet tespitindeki yaklaşım farklarını tarihî ve metodik bağlamlarıyla görünür kılmak.

İkinci bölümde kıyasın somut gramer başlıklarına nasıl yansıdığı gösteriliyor: âmillerin belirlenmesi, cümlede takdîm–te’hîr, i‘râb; kelime türleri, mu‘rab–mebnî ayrımı, ma‘rife–nekre; bazı fiillerin gayr-i mutasarrıf oluşu ve munsarif/gayr-i munsarif meseleleri… Bulgular, her iki ekolde de kıyasın vazgeçilmez bir yöntem olduğunu; kimi yerlerde semâʿa hatta tercih edildiğini; Basralıların semâʿ konusunda daha titiz davranıp Kûfelilerin özellikle isti‘mâlî kıyası daha geniş kullandığını; buna karşılık nahvî kıyasın iki ekol için de ortak omurga oluşturduğunu ortaya koyuyor. Böylece eser, Basra–Kûfe ayrışmasının kalbinde kıyasın bulunduğunu gösteren derli toplu bir başvuru niteliği kazanıyor.

Ferhat Koçyiğit’in kaleme aldığı İbn Şahin ve Fezâilü Fâtıma, İslam literatüründe "Fezailü's-sahâbe" olarak bilinen ve sahabenin üstün vasıflarını savunmak amacıyla oluşturulan geleneğin önemli bir örneğine ışık tutuyor. Eser, hicri 4. yüzyılın önemli hadis âlimlerinden İbn Şahin’in (ö. 385/996), Hz. Fâtıma’nın faziletlerini konu edinen risalesini merkeze alıyor. Kitap, sahabe aleyhtarı siyasi ve itikadi akımlara bir cevap niteliği taşıyan bu tür eserlerin, dönemin ilmi atmosferinde nasıl bir koruma kalkanı oluşturduğunu ve sahabe müdafaasının tarihsel zeminini gözler önüne seriyor.

Çalışma, sadece tarihi bir metni gün yüzüne çıkarmakla kalmıyor; aynı zamanda Sünni ve Şii kaynaklar üzerinden titiz bir mukayeseli inceleme sunuyor. Koçyiğit, rivayetleri ele alırken bağlamsal farklılıkları, zaman-mekân olgusunu ve metinlerdeki lafzi değişimleri detaylı bir şekilde analiz ediyor. Hem İslam tarihi araştırmacıları hem de hadis ilmiyle ilgilenen okurlar için kaynak niteliğindeki bu eser, Hz. Fâtıma’nın İslam tarihindeki yerini ve ona atfedilen faziletlerin mezhepler arası algılanış biçimlerini anlamak isteyenler için derinlikli bir perspektif vadediyor.