Okuma keyfini %50’ye varan indirimle katla!

"İslamî ilimlerde merkezi bir konumu olan Arapça nahivde “kıyas”ın (asıl/makîsün aleyh, fer‘, illet ve hüküm) tanımı, tarihî serüveni ve türleri bu kitapta sistemli biçimde ele alınıyor. Eser, Sîbeveyhi ve Halîl b. Ahmed’den itibaren gramerin kurulmasında semâʿ ile birlikte kıyasın belirleyici rolünü ortaya koyarken; isti‘mâlî ve nahvî kıyasın kapsamını, illet–şebeh–tard gibi alt türleri ve yöntemin dayandığı klasik kaynakları derli toplu sunuyor. Amaç; Basra ve Kûfe dil ekollerinin neden farklı hükümlere vardığını, özellikle de “makîsun aleyh” seçimi ve illet tespitindeki yaklaşım farklarını tarihî ve metodik bağlamlarıyla görünür kılmak.

İkinci bölümde kıyasın somut gramer başlıklarına nasıl yansıdığı gösteriliyor: âmillerin belirlenmesi, cümlede takdîm–te’hîr, i‘râb; kelime türleri, mu‘rab–mebnî ayrımı, ma‘rife–nekre; bazı fiillerin gayr-i mutasarrıf oluşu ve munsarif/gayr-i munsarif meseleleri… Bulgular, her iki ekolde de kıyasın vazgeçilmez bir yöntem olduğunu; kimi yerlerde semâʿa hatta tercih edildiğini; Basralıların semâʿ konusunda daha titiz davranıp Kûfelilerin özellikle isti‘mâlî kıyası daha geniş kullandığını; buna karşılık nahvî kıyasın iki ekol için de ortak omurga oluşturduğunu ortaya koyuyor. Böylece eser, Basra–Kûfe ayrışmasının kalbinde kıyasın bulunduğunu gösteren derli toplu bir başvuru niteliği kazanıyor.

Eyup Akşit tarafından kaleme alınan Arap Dilinde Kod Kültürler ve Anlamın İnşası, kelimelerin sözlük anlamlarının çok ötesindeki derin kültürel hafızasına odaklanıyor. Eser, Arapça kelimeleri sadece dilbilimsel birer yapı taşı olarak değil; toplumun inançlarını, tarihsel tecrübelerini ve dünyaya bakışını barındıran canlı birer "kültürel arşiv" olarak ele alıyor. Dilin asırlar süren bir birikimle oluşturduğu tortuyu inceleyen çalışma, şiirlerden atasözlerine ve deyimlere kadar uzanan geniş bir yelpazede, kelimelerin arkasına gizlenmiş anlam dünyasını ve "kültürel kodları" gün yüzüne çıkarmayı hedefliyor.

Teorik zeminini V. N. Teliya’nın "kod kültürü" yaklaşımı ve Lakoff & Johnson’ın "kavramsal metafor" kuramı üzerine inşa eden kitap; klasik Arap sözlükleri, edebi metinler, ayetler ve hadislerle zenginleştirilmiş bir içerik sunuyor. İnsan, doğa ve metafizik alanlarına dair kültürel kodları mercek altına alan yazar, Arap zihninin evreni nasıl anlamlandırdığını "kültürdilbilimsel" bir perspektifle okuyucuya aktarıyor. Bu eser, Arap dili ve belagatı ile ilgilenenler kadar, dil ile kültür arasındaki kopmaz bağı keşfetmek isteyen araştırmacılar için de özgün bir başvuru kaynağı niteliğindedir.